CEZA İNFAZ KURUMLARININ YÖNETİMİ İLE

CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN

İNFAZI HAKKINDA TÜZÜK*

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin

İnfazında Temel İlkeler 

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Amaç ve kapsam

MADDE 1– (1) Bu Tüzüğün amacı, ceza infaz kurumlarının yöneti­mine, ceza ve güvenlik tedbirlerinin ne şekilde yerine getirileceğine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Askerî ceza infaz kurumları ve tutukevleri ile ilgili hükümler saklı­dır.

Dayanak

MADDE 2– (1) Bu Tüzük, 14/6/1930 tarihli ve 1721 sayılı Hapishane ve Tevkifhanelerin İdaresi Hakkında Kanun, 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayılı Ada­let Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Karar­name­nin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 6/8/1997 tarihli ve 4301 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun Kuruluş ve İdare­sine İlişkin Kanun, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 13/12/2004 ta­rihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 121 inci mad­desi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Kısaltmalar

MADDE 3– (1) Bu Tüzükte yer alan;

a) Bakan: Adalet Bakanını,         

b) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,

c) Genel Müdür: Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürünü,  

d) Genel Müdürlük: Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünü,

e) Cezaevi Tabibi: Ceza infaz kurumlarında görev yapan hekimleri,

f) Kurum: Ceza infaz kurumlarını,

g) Ceza infaz kurumları: Kapalı, yüksek güvenlikli kapalı, kadın kapalı, çocuk kapalı, gençlik kapalı, açık ceza infaz kurumları ile gözlem ve sınıflan­dırma merkezleri ve çocuk eğitimevlerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin

 İnfazında Temel İlkeler

Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazında gözetilecek temel ilkeler

MADDE 4– (1) Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kurallar hü­kümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefî inanç, millî veya sosyal köken ve siyasî veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekono­mik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanır. Ceza ve güvenlik tedbirleri­nin infazında zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz.

 (2) Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı ile ulaşılmak istenilen temel amaç, öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve ka­nunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmaktır.

 (3) Mahkûmiyet hükümleri kesinleşmedikçe infaz olunmaz.

 (4) Mahkeme kesinleşen ve yerine getirilmesini onayladığı ceza ve gü­venlik tedbirine ilişkin hükmü Cumhuriyet başsavcılığına gönderir. Kesinleşen mahkûmiyet kararlarının infazı Cumhuriyet savcısı tarafından izlenir ve denet­lenir.

a) Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği Cumhuriyet savcısı; ku­rumun mevzuata göre yönetilmesini ve infaz hizmetlerinin temel insan hakla­rına uygun olarak yerine getirilmesini ister ve denetler. Görüş ve önerilerini denetleme defterine yazar, gerekli gördüğü durumlarda Bakanlığa bilgi verir.

b) Kurumda çalışan tüm görevliler Cumhuriyet başsavcısının veya gö­revlendireceği Cumhuriyet savcısının istediği her türlü bilgiyi vermekle yü­kümlüdür.

        Hapis cezalarının infazında gözetilecek ilkeler

MADDE 5– (1) Hapis cezalarının infaz rejimi, aşağıda gösterilen temel il­kelere dayalı olarak düzenlenir:

a) Hükümlüler, kurumlarda, güvenli bir biçimde ve kaçmalarını önleye­cek tedbirler alınarak düzen, güvenlik ve disiplin çerçevesinde tutulurlar,

b) Kurumlarda, hükümlülerin düzenli bir yaşam sürdürmeleri sağlanır. Hürriyeti bağlayıcı cezanın zorunlu kıldığı hürriyetten yoksunluk, insan onu­runa saygının korunmasını sağlayan maddî ve manevî koşullar altında çektirilir. Hükümlülerin, Anayasada yer alan diğer hakları, infazın temel amaçları saklı kalmak üzere, 5275 sayılı Kanunda öngörülen kurallar uyarınca kısıtlanabilir,

c) Cezanın infazında hükümlünün iyileştirilmesi hususunda mümkün olan araç ve olanaklar kullanılır. Hükümlünün kanun, tüzük ve yönetmeliklerle ta­nınmış haklarının dokunulmazlığını sağlamak üzere cezanın infazında ve iyi­leştirme çabalarında kanunîlik ve hukuka uygunluk ilkeleri esas alınır,

d) İyileştirmeye gereksinimleri olmadığı saptanan hükümlülere ilişkin in­faz rejiminde, bu hükümlülerin kişilikleriyle orantılı bireyselleştirilmiş prog­ramlara yer verilmesine özen gösterilir ve bu hususlar yönetmeliklerde düzenle­nir,

e) Cezanın infazında adalet esaslarına uygun hareket edilir. Bu maksatla kurumlar, kanun, tüzük ve yönetmeliklerin verdiği yetkilere dayanarak nitelikli elemanlarca denetlenir,

f) Kurumlarda, hükümlülerin yaşam hakları ile beden ve ruh bütünlükle­rini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin alınması zorunludur,

g) Hükümlünün, infazın amacına uygun olarak mevzuat hükümlerine uyması zorunludur,

h) Kanunlarda gösterilen tutum, davranış ve eylemler ile kurum düzenini ihlâl edenler hakkında 5275 sayılı Kanunda belirtilen disiplin cezaları uygula­nır. Disiplin cezalarına karşı disiplin soruşturmasında yapılan savunma ve iti­razlarda aynı Kanunun gösterdiği esas ve usuller uygulanır.

İyileştirmede başarı ölçütü

MADDE 6– (1) Hapis cezalarının infazında iyileştirme amacını güden programların başarısı, hükümlülerin elde ettikleri yeni tutum ve becerilerle orantılı olarak ölçülür. Bunun için iyileştirme çabalarına yönelik olarak hü­kümlünün istekli bulunması teşvik edilir.

(2) İnfaz, hapis cezasının zararlı etkisini mümkün olduğu ölçüde azalta­cak, hükümlünün sağlığını ve kişiliğine olan saygısını korumasını sağlayacak anlayış doğrultusunda düzenlenecek programlar, usûller, araçlarla yerine getiri­lir.

İKİNCİ KISIM

Ceza İnfaz Kurumlarının Türleri,

Ceza İnfaz Kurumlarında Görev Yapan Personelin

Yetki ve Sorum­lulukları, Kurulların Oluşumu ve Çalışmaları

BİRİNCİ BÖLÜM

Ceza İnfaz Kurumları

Hapis cezalarının infaz edileceği kurumlar

MADDE 7– (1) Hapis cezaları kurumlarda infaz olunur.

 (2) Kurumların, hangi tür olarak kullanılacağı ihtiyaca göre Bakanlık tara­fından belirlenir.

Kurumların türleri ve kurulması

MADDE 8– (1) Kurumlar; kapalı, yüksek güvenlikli kapalı, kadın ka­palı, çocuk kapalı, gençlik kapalı, gözlem ve sınıflandırma merkezleri ile açık ceza infaz kurumları ve çocuk eğitimevleridir.

 (2) Kurumlar, Bakanlıkça ihtiyaç bulunan yerlerde ayrı ayrı veya bir arada kurulabilir. Bir arada kurulma durumunda, müdür ve personeli ayrı veya aynı olabilir.

 (3) Çocuk eğitimevleri, müdür ve personeli ayrı olacak şekilde diğer ku­rumlardan ayrı yerlerde kurulur.

Akıl hastalığı dışında ruhsal rahatsızlığı olan hükümlülerin barındı­rılacakları kurumlar

MADDE 9– (1) Hapsedilme ve diğer nedenlerden kaynaklanan akıl has­ta­lığı dışında ruhsal rahatsızlıkları bulunup da ruh ve sinir hastalıkları hasta­nele­rinde tutulmaları gerekli görülmeyerek kurumlara geri gönderilenlerin ce­zaları, kurumların belirlenen mahsus bölümlerinde infaz edilir.

 (2) Birinci fıkrada belirtilenlerin cezalarının infazı için belirlenen kurum­ların ihtiyaç duyduğu uzman ve diğer tıp görevlileri, Sağlık Bakanlığınca karşı­lanır.

Kapalı ceza infaz kurumları

MADDE 10– (1) Kapalı kurumlar, iç ve dış güvenlik görevlileri bulu­nan, firara karşı teknik, mekanik, elektronik veya fizikî engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları kapalı tutulan, ancak mevzuatın belirttiği hâllerde aynı oda dı­şındaki hükümlüler arasında ve dış çevre ile temasın olanaklı bulunduğu, ye­terli düzeyde güvenlik sağlanmış ve hükümlünün gereksinimine göre birey­sel, grup hâlinde veya toplu olarak iyileştirme yöntemlerinin uygulanabileceği te­sislerdir.

Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları

MADDE 11– (1) Yüksek güvenlikli kapalı kurumlar, iç ve dış güvenlik gö­revlilerine sahip, firara karşı teknik, mekanik, elektronik ve fizikî engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları sürekli kapalı tutulan, ancak mevzuatın be­lirttiği hâllerde aynı oda dışındaki hükümlüler arasında ve dış çevre ile temasla­rın geçerli olduğu sıkı güvenlik rejimine tâbi hükümlülerin bir veya üç kişilik odalarda barındırıldıkları tesislerdir. Bu kurumlarda bireysel veya grup hâlinde iyileştirme yöntemleri uygulanır.

 (2) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde, 5237 sayılı Kanunda yer alan;

a) İnsanlığa karşı suçlardan (madde 77, 78),

b) Kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82),

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188),

d) Devletin güvenliğine karşı suçlardan (madde 302, 303, 304, 307, 308),

e) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan (madde 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315),

mahkûm olanların cezaları, bu kurumlarda infaz edilir.

 (3) Eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli hâlde bulunan ve özel göze­tim ve denetim altında bulundurulmaları gerekli olduğu saptananlar ile bulun­dukları kurumlarda düzen ve disiplini bozanlar veya iyileştirme tedbir, araç ve usûlle­rine ısrarla karşı koyanlar idare ve gözlem kurulunun kararı ve Bakanlık onayı ile bu kurumlara gönderilirler.

 (4) Birinci fıkrada tanımı yapılan kurumların ihtiyacı karşılama bakımın­dan yetersiz olması hâlinde, diğer kapalı kurumların yüksek güvenlikli bölüm­leri kullanılır.

(5) Müebbet hapis cezası hükümlülerinden, 5275 sayılı Kanunun 107 nci maddesinde belirtilen koşullu salıverilme süresinin üçte ikisini, süreli hapis cezası hükümlülerinden toplam cezalarının üçte birini, üçüncü fıkrada belirtilen hükümlülerden geriye kalan toplam cezalarının üçte birini bu kurumlarda geçi­rerek iyi hâl gösterenlerin idare ve gözlem kurulunun kararı ve Bakanlık onayı ile tutum ve kişiliklerine uygun diğer kurumlara gönderilmelerine karar verile­bilir.

       (6) Kanun hükümlerine göre etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan hükümlüler, ceza süresine bakılmaksızın, Bakanlık onayı ile diğer kurumlarda barındırılabilir.

Kadın kapalı ceza infaz kurumları

MADDE 12– (1) Kadın kapalı ceza infaz kurumları, kadın hükümlüle­rin hapis cezalarının infaz edildiği 5275 sayılı Kanunun 8 ve 9 uncu, Tüzüğün 10 ve 11 inci maddelerine göre kurulmuş kurumlardır. Bu kurumlarda iç gü­venlik görevlileri kadınlardan oluşturulur.

 (2) Bu maksatla kurulmuş kurumların ihtiyacı karşılama bakımından ye­tersiz olması hâlinde, kadın hükümlülerin hapis cezaları diğer kurumların, erkek hükümlülerin kaldığı bölümlerle bağlantısı olmayan bölümlerinde infaz edilir.

Çocuk kapalı ceza infaz kurumları

MADDE 13– (1) Çocuk tutukluların ya da çocuk eğitimevlerinden disip­lin veya diğer nedenlerle kapalı kurumlara nakillerine karar verilen çocuk­ların ba­rındırıldıkları ve firara karşı engelleri olan iç ve dış güvenlik görevlileri bulu­nan, eğitim ve öğretime dayalı kurumlardır.

 (2) Oniki-onsekiz yaş grubu çocuklar, cinsiyetleri ve fizikî gelişim du­rumları göz önüne alınarak bu kurumların ayrı ayrı bölümlerinde barındırılırlar.

 (3) Bu hükümlüler, kendilerine özgü kurumun bulunmadığı hâllerde ka­palı kurumların çocuklara ayrılan bölümlerine yerleştirilirler. Kurumlarda ayrı bölümlerin bulunmaması hâlinde, kız çocukları kadın kapalı kurumların bir bölümünde veya diğer kapalı kurumların kendilerine ayrılan bölümlerinde ba­rındırılırlar.

 (4) Bu kurumlarda çocuklara eğitim ve öğretim verilmesi ilkesine tam ola­rak uyulur.

Gençlik kapalı ceza infaz kurumları

MADDE 14– (1) Gençlik kapalı ceza infaz kurumları, cezanın infazına başlandığı tarihte onsekiz yaşını bitirmiş olup da yirmibir yaşını doldurmamış genç hükümlülerin cezalarını çektikleri, eğitim ve öğretim esasına dayalı, firara karşı engelleri olan, iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan kurumlardır.

(2) Bu hükümlüler için ayrı bir kurum kurulamadığı takdirde, yukarı­daki fıkra kapsamındaki hükümlüler, diğer kapalı kurumların gençlere ayrılan bö­lümlerinde bu maddedeki esaslara göre barındırılırlar.

(3) 5275 sayılı Kanunun 9 uncu ve Tüzüğün 11 inci maddeleri kapsamın­daki gençlerin cezaları, gençlik kapalı kurumların güvenlikli bölümle­rinde ye­rine getirilir. Bu hükümlüler kendilerine özgü kurumun bulunmadığı hâllerde yüksek güvenlikli kapalı kurumların kendilerine ayrılan bölümlerine yerleştiri­lir.

Gözlem ve sınıflandırma merkezleri

MADDE 15– (1) Hükümlülerin durumlarına uygun kurumlara ayrımı, 5275 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinde belirtilen gözlem ve sınıflandırma merkezlerince yapılır.

Açık ceza infaz kurumları

MADDE 16– (1) Açık kurumlar, hükümlülerin iyileştirilmelerinde, çalış­tı­rılmaları ve meslek edindirilmelerine öncelik verilen, firara karşı engelleri ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan, güvenlik bakımından kurum görevlileri­nin gözetim ve denetimi ile yetinilen kurumlardır. Açık kurumlar, ihtiyaca göre ayrıca;

a) Kadın açık ceza infaz kurumları,

b) Gençlik açık ceza infaz kurumları,

şeklinde kurulabilir.

(2) Hükümlülerin açık kurumlara ayrılmalarına ilişkin esas ve usûller yö­netmelikte gösterilir.

(3) İlk kez suç işleyen ve iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına hü­kümlü bulunanların cezaları doğrudan açık kurumlarda yerine getirilebilir.

        (4) Açık kurumda bulunan hükümlülerden kınamadan başka bir disiplin cezası alanlar ve hükümlü oldukları suçtan başka bir fiilden dolayı haklarında tutuklama kararı veya soruşturma konusu olan suçun ilgili kanunda öngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir başka suçtan soruşturması veya böyle bir suçtan tutuksuz yargılaması devam etmekte olanlar ile yaş, sağlık du­rumu, bedensel veya zihinsel yetenekleri bakımından çalışma koşullarına uyum sağlayamayacakları saptananlar, kurum yönetim kurulunun kararı ile kapalı kurumlara geri gönderilirler. Bu karar, infaz hâkiminin onayına sunulur.

Çocuk eğitimevleri

MADDE 17– (1) Çocuk eğitimevleri; çocuk hükümlüler hakkında veri­len cezaların, hükümlülerin eğitilmeleri, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla bütünleştirilmeleri amaçları güdülerek yerine getirildiği tesislerdir. Bu kurum­larda firara karşı engel bulundurulmaz; kurum güvenliği iç güvenlik görevlileri­nin gözetim ve sorumluluğunda sağlanır.

(2) Kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim ve öğretim progra­mına devam eden ve onsekiz yaşını dolduran çocukların, eğitim ve öğretimlerini ta­mamlayabilmeleri bakımından yirmibir yaşını bitirinceye kadar bu tesislerde kalmalarına izin verilebilir.

(3) Haklarında tutuklama kararı bulunanlar ile 5275 sayılı Kanunun 11 inci ve Tüzüğün 13 üncü maddeleri kapsamına girenler hariç olmak üzere, bu tesislerde bulunan çocuk hükümlüler kapalı kurumlara gönderilmezler.

İKİNCİ BÖLÜM

Personel, Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Personel

MADDE 18– (1) Kurumlar, yönetim bakımından müdürü bulunan ve bu­lunmayan olmak üzere ikiye ayrılır. Müdürü bulunmayan kurumların amiri, idare memurudur.

(2) Müdürü bulunan kurumlarda; bir müdür ve yeteri sayıda ikinci mü­dür ile hükümlü ve tutuklu sayısına ve kurumların önem ve niteliğine göre, im­kan­lar ölçüsünde aşağıda sayılan personel bulundurulabilir.

a) Yönetim servisinde; idare memuru, ambar memuru ve cezaevi katibi,

b) Güvenlik ve gözetim servisinde; infaz ve koruma başmemuru ile in­faz ve koruma memuru,

c) Teknik serviste; mühendis, mimar, tekniker, teknisyen, teknisyen yar­dımcısı,

d) Psiko-sosyal yardım servisinde; psikolog ve sosyal çalışmacı,

e) Sağlık servisinde; cezaevi tabibi, diş tabibi, eczacı, veteriner, diyetis­yen, sağlık memuru ve hayvan sağlık memuru,

f) Eğitim ve öğretim servisinde; öğretmen ve kütüphaneci,

g) İşyurdu servisinde; işyurdu müdürü, sayman, veznedar, tahsildar, işyurdu ambar memuru, satınalma memuru, bütçe, pazarlama ve benzeri işler­den sorumlu görevliler, işçi statüsünde çalışan personel ile gerektiğinde bütçe­den aylık alan kadrolu personel,

h) Yardımcı hizmetler servisinde, santral memuru, gemi adamı, şoför, ka­loriferci, aşçı, hizmetli.

(3) Kurumlarda, ikinci müdürler ile diğer personel nöbet ve vardiya yön­temiyle çalıştırılabilir. Nöbet ve vardiya çizelgeleri kurum müdürlüğünce dü­zenlenir.

Müdürün görevleri

MADDE 19– (1) Müdür, kurumun en üst amiri olup, aynı zamanda işyurdunun da müdürüdür. Görevlerinden dolayı sıralı amirlerine karşı sorum­ludur. Müdürün görevleri şunlardır:

a) Kurum personeli üzerinde mevzuatın öngördüğü şekilde gözetim ve de­netim hakkını kullanmak,

b) Kurum personeline verilen yazılı veya sözlü emirlerin yerine getirilip getirilmediğini izlemek ve denetlemek,

c) Mevzuat ve yetkili mercilerce verilen emirler çerçevesinde kurumun genel idare ve işyurduna ait hesap işlerinin yürütülmesini ve denetimini yap­mak,

d) Hükümlülerin iyileştirilmesi, bilgilerinin artırılması, atölye çalışma­ları, kişisel uğraşlarının düzenlenmesi ve geliştirilmesinin sağlanması bakımın­dan mevzuat hükümlerini uygulamak ve sağlık durumlarıyla yakından ilgilen­mek,

e) Kamu kurum ve kuruluşları ile bakanlıklar tarafından istenilen istatistiki bilgi ve belgelerin hazırlanmasını sağlamak ve Cumhuriyet başsavcı­lığına sunmak,

f) Haftada en az bir defa olmak üzere gündüzleri, on beş günde en az bir defa olmak üzere de geceleri kurumun bütün faaliyetlerini tetkik ederek, işlerin mevzuat ve emirler çerçevesinde yürüyüp yürümediğini denetlemek ve aldığı sonuçları ve gördüğü eksiklikleri denetleme defterine kaydetmek ve takip et­mek,

g) Kurum hizmetleriyle ilgili genel ihtiyaçları, öncelikleri, bir sonraki yılda yapılacak işleri belirlemek ve bu konularla ilgili tahmini gider verilerini hazırlayarak Bakanlığa sunmak,

h) Asayiş, güvenlik, sağlık ve benzeri konularda ortaya çıkan sorunlarla ilgili gecikmeksizin önlem almak, önlemlerin yetersiz kalması halinde, durumu derhal Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla Bakanlığa bildirmek,

ı) Mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak.

İkinci müdürün görevleri

MADDE 20– (1) İkinci müdür, müdürün yardımcısı olup müdür tarafın­dan kendisine verilen işleri yürütür ve müdürün yokluğunda kendisine vekâlet eder. Birden fazla ikinci müdürün bulunması hâlinde, kimin vekâlet edeceği Cumhu­riyet başsavcısının görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.

(2) İkinci müdürler arasındaki iş bölümü kurum müdürü tarafından yapı­lır ve kendilerine yazılı olarak tebliğ edilir.

(3) Nöbet veya vardiya sırasında görevli ikinci müdür; kurum müdürü veya vekalet eden diğer ikinci müdürün yokluğunda veya acil ve zorunlu hâl­lerde, kurum müdürünün yetkilerini kullanır.

Yönetim servisi

MADDE 21– (1) Yönetim servisi, kurumun personel işlemleriyle hü­kümlü ve tutuklular hakkındaki her türlü idarî ve malî hizmetlerin yürütüldüğü servis­tir. Yönetim servisinde, idare memuru, ambar memuru ve cezaevi katibi görev yapar.

(2) İdare memuru; müdürü bulunan kurumlarda kurum müdürü ve ikinci müdürlerden sonra gelen yönetici personeldir. İdare memuru, amirlerinin tali­matı ile sayman ve ambar memurunun görevleri dışında kalan bütün idarî işleri ve yöneticilikte yetiştirilmek amacıyla farklı servislerde kendisine verilen diğer işleri yapar.

(3) Ambar memuru; ambara gelen malzemeyi teslim alır, giriş çıkış kayıt­larını tutar, muhafaza ve kontrolünü sağlar,

(4) Cezaevi katibi; kurumun yazı işlerini ve müdürün kendisine verdiği di­ğer işleri yapar.

Güvenlik ve gözetim servisi

MADDE 22– (1) Güvenlik ve gözetim servisi; kurumun güvenliği, dü­zeni ve disiplininden sorumludur. Bu serviste infaz ve koruma başmemurları ile in­faz ve koruma memurları görev yapar.

(2) Kurum müdürü tarafından seçilen bir infaz ve koruma başmemuru “so­rumlu infaz ve koruma başmemuru” olarak görev yapar.

(3) Sorumlu infaz ve koruma başmemuru, kurumun güvenlik ve gözeti­minden, bu serviste görev yapmakta olan, infaz ve koruma başmemurları ile infaz ve koruma memurlarının sevk ve idaresi ile organizasyonundan sorumlu­dur. Güvenlik ve gözetim servisinin nöbet cetvellerini düzenler ve bunları ku­rum müdürüne onaylatır. Müdürün bulunmaması durumunda ikinci müdür ya da idare memuru onay makamıdır.

(4) İnfaz ve koruma başmemuru, kurumdaki güvenlik, düzen ve disipli­nin sağlanması için infaz ve koruma memurlarının sevk ve idaresinden sorumlu olup, bu hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında kurum müdürü, ikinci müdür veya bu amirlerin bulunmadığı kurumlarda idare memurunun vermiş olduğu emirlerin yerine getirilmesini ve uygulanmasını sağlar. Bu görevlerini yerine getirirken, sorumlu infaz ve koruma başmemurunun talimatına göre hareket ederler.

(5) İnfaz ve koruma memuru, kurumun güvenlik, düzen ve disiplininin sağlanması, hükümlülerin kurum içindeki hareketlerinin takip ve kontrolü ile gözetimi ve kurumun temiz tutulması ile hükümlülerin iç yönetmeliklere uygun surette hareket etmelerini sağlamakla görevli olup, müdür ve ikinci müdür veya bunların bulunmadığı yerlerde idare memuru ile infaz ve koruma başmemuru tarafından verilen görevleri yapar.

(6) Güvenlik ve gözetim servisinde görev yapanlar, aşağıdaki görevleri düzenli olarak yerine getirir.

a) Sayım;

1. Müdürü bulunan ve vardiya sistemi uygulanan kurumlarda, sabah ve akşam sayımları, nöbetçi ikinci müdürün başkanlığında, sorumlu infaz ve ko­ruma başmemuru, vardiya infaz ve koruma başmemurları ile infaz ve koruma memurları tarafından yerine getirilir. Gece sayımları, nöbetçi ikinci müdürün başkanlığında, bulunmaması hâlinde, bu konuda görevlendirilen infaz koruma başmemuru başkanlığında, vardiya infaz ve koruma başmemurları tarafından yapılır. Sayımlarda nöbetçi infaz ve koruma memurları da hazır bulunur.

2. Müdürü bulunmayan kurumlarda yapılan sabah, akşam ve gece sayım­ları, sorumlu infaz ve koruma başmemuru veya görevlendirilen infaz koruma başmemuru başkanlığında, vardiya infaz ve koruma başmemurları ve nöbetçi infaz ve koruma memurları tarafından yerine getirilir.

3. Sayım sırasında mevcudun tam olup olmadığı kontrol edilir ve sayım defteri sayıma katılan görevliler tarafından isim yazılarak imzalanır.

b) Nöbet: İnfaz ve koruma başmemurları ile infaz ve koruma memur­ları, vardiya hizmetleri sırasında ya da vardiya dışında görevlendirilmeleri du­ru­munda, kendilerinin sorumluluğuna verilen nöbet yerlerinde görevlerini ye­rine getirirler. Belirlenen nöbet yerleri ve burada görev yapacak infaz ve ko­ruma başmemurları ile infaz ve koruma memurlarının isimleri, hazırlanan var­diya çizelgeleri ve nöbet cetvellerinde gösterilir.

 (7) İyileştirme çalışmaları: Güvenlik ve gözetim servisi görevlileri, top­luma kazandırma çalışmalarına katkı sağlar ve buna ilişkin programlarda öğreti­cilik yapabilecek ya da bilgi, meslek ya da sanat nedeniyle o hizmete katkıda bulunabilecek olanlar vardiyada ya da vardiya dışında iyileştirme çalışmala­rında ve kurslarda görevlendirilebilir.

 (8) İnfaz ve koruma başmemuru ile infaz ve koruma memuru, kurumun güvenliğini bozan firara teşebbüs, isyan, rehin alma, saldırı, yasaya veya dü­zenlemelere dayalı bir emre karşı aktif veya pasif fiziki direnme gibi olaylar ile 5237 sayılı Kanunun 25 inci maddesindeki meşru savunma ve zorunluluk hâli ortaya çıktığında kurum en üst amirinin izni ile zor kullanabilir. Acil hâllerde tehlikenin ortadan kaldırılması amacıyla izin alınmaksızın da zor kullanılabilir. Durumu derhâl en üst amire iletir. Zor kullanan personel gerekenden fazla kuv­vet kullanamaz.

 (9) Çalışma süreleri ve izinler: İnfaz ve koruma başmemurları ile infaz ve koruma memurlarının, zorunlu hâller dışında, günde sekiz saat çalışmaları ve haftada iki gün tatil yapmaları esastır.

 (10) Çalışma saatleri ve tatil günleri hazırlanan vardiya çizelgesinde göste­rilir.

 (11) Personel yetersizliği nedeniyle, dörtlü vardiya sisteminin uygulan­ma­dığı kurumlarda, kurum amirinin önerisiyle, mahallindeki Cumhuri­yet baş­savcılığı tarafından uygulanacak vardiya sistemine uygun çalışma saat­leri be­lirlenir.

Teknik servis

MADDE 23– (1) Teknik servis, kurumun araç ve gereçleri ile binanın ba­kım, onarım ve tamirat işlerinin yapımı, kullanımı, sürekli çalışır durumda ol­malarının takibi ve sağlanması gibi teknik işleri yapar. Bu serviste mühendis, mimar, tekniker, teknisyen, teknisyen yardımcısı ve benzeri personel çalışır.

 (2) Bu serviste görev yapan personel, genel idare veya işyurdu faaliyet­leri ile ilgili olarak çalıştıkları iş kolunun bütün gereklerini yerine getirmekle sorumlu olup, çalışmalarını en az üç ayda bir raporla kurum idaresine bildirir.

Psiko-sosyal yardım servisi

MADDE 24– (1) Psiko-sosyal yardım servisi personel ve hükümlülerin ruh ve beden sağlığı ve bütünlüğüne ilişkin koruyucu, geliştirici programları araştı­ran, uygulayan ve gerektiğinde tedavi sürecine katılarak psikolojik destek ve müdahalede bulunan, ayrıca hükümlülerin bireysel özelliklerini, yaşam ko­şulla­rını ve suç işleme nedenlerini belirleyerek bireysel gelişmelerine yardımcı olan, kurum yaşamına uyumlarını ve toplumsal yaşamla uyumlaşmalarını sağla­yan ve bireyin yeniden suç işlemesini engelleyecek önlemleri alan ve bu amaçla gerek­tiğinde kurum en üst amirinin bilgisi dahilinde, aileler ve sosyal çevreyle gö­rüşme yapan servistir. Psiko-sosyal yardım servisinde, psikolog ve sosyal ça­lışmacı görev yapar.

(2) İyileştirme programları kapsamında spor alanları, çok amaçlı salon, kütüphane ve iş atölyelerinden yararlanma, meslek edinme kursları gibi faali­yetlere katılabilecek durumdaki hükümlüler ile kurumun iç hizmetlerinde çalış­tırılacak hükümlüleri belirleyerek idare ve gözlem kuruluna sunar.

(3) Psiko-sosyal yardım servisi, hükümlülerin gözlem ve sınıflandırma formunu düzenler, ayrıca; servisin çalışmalarıyla ilgili olarak üç ayda bir ra­porla kurum en üst amirine bildirir.

Sağlık servisi

MADDE 25– (1) Kurumda koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerini ce­zaevi tabibinin başkanlığında yerine getiren servistir. Sağlık servisinde ceza­evi tabibi, diş tabibi, eczacı, veteriner, diyetisyen, sağlık memuru ve hayvan sağlık memuru görev yapar.

 (2) Cezaevi tabibinin görevleri:

a) Kurumun sağlık koşullarını düzenleyerek, hükümlülerin ve kurum per­sonelinin muayene ve tedavilerini yapar,

b) Kurumun sağlık koşullarını bozan hareketlerin önlenmesi amacıyla, te­davi olmayı reddedenlerin ve kurumun sağlığını bozacak şekilde hareket eden­leri kurum en üst amirine bildirir,

c) Kurumda ortaya çıkan hastalıklar ve bu hastalıkların önlenmesi için alı­nacak tedbirler ile ayrıca iaşenin kalitesine, miktarına ve dağıtım şekillerine, hükümlülerle personelin temizliğine, kurumun sıhhî tesisat, ısıtma, aydınlatma ve havalandırma tesislerinin sağlık şartlarına elverişli bir şekilde işleyip işleme­diğine, beden eğitimi ve spor faaliyetlerinin sağlık şartlarına uygun bir şekilde yürütülüp yürütülmediğine ilişkin hususları tespit etmek maksadıyla, kurumu ayda en az bir kez denetleyerek hazırlayacağı raporu kurum en üst amirine sunar ve sağlık istatistiklerini düzenler,

d) Merkezi bütçe ve işyurdu tarafından alınan tüm gıda maddelerinin mu­ayenesini yapar ve tüketilmesinde sakınca görülen ve imha edilmesi gereken gıda maddelerini tespit eder,

e) Kurumda eczacının bulunmaması durumunda ilaçların dağıtımını sağ­lar,

f) Sağlık servisinin; tıbbi, idarî ve teknik hizmetlerini mevzuata uygun yü­rütür ve denetler,

g) Sağlık servisinin, tıbbi kayıt ve arşiv sistemini oluşturur ve kayıtların düzenli ve doğru bir şekilde tutulmasını sağlar,

h) Tıbbi atıkların kontrolü ve imhası için gereken önlemleri alır.

(3) Diş tabibinin görevleri: Hükümlülerle kurum personelinin, ağız ve diş sağlığıyla ilgili koruyucu ve tedavi edici hizmetlerini yapar ve sağlık istatis­tiklerini düzenler.

(4) Tabiplerin ortak görev ve sorumlulukları: Cezaevi tabibi ve diş ta­bibi, sağlık servisinde çalışan diğer personel ile birlikte, aşağıda belirtilen işleri yap­mak amacıyla, ortak görev anlayışı içinde hareket eder.

a) Sağlık gözetimi: Tabipler kurumu sık sık denetler ve kurumun mevcu­duna göre ayda bir veya iki kez olmak üzere kurumun tamamını gezerek, kuru­mun genel sağlık durumunu kontrol eder, acele önlem alınmasını gerektiren bir hastalığın bulunması hâlinde durumu derhâl kurum en üst amirine bildirir,

b) Tabipler, diğer unvanlardaki personel gibi kurumun özelliği dikkate alı­narak vardiya sistemine göre çalıştırılabilir.Vardiya sisteminin uygulanma­dığı hâllerde, önemli bir rahatsızlığın bildirildiği durumlarda, günün her saa­tinde kuruma gelerek gerekli önlemleri alır.

(5) Eczacının görevleri:

a) Eczacı; cezaevi tabibinin vereceği reçetelere göre ilâçları hazırlar, ye­şil ve kırmızı reçeteyle satılan uyuşturucu ve uyarıcı nitelikteki ilâçların tane olarak verilmesini ve huzurda içirerek kontrolünü yapar, diğer ilâçları ise ceza­evi tabi­binin belirlediği miktarda hastalara verir,

b) Kurumda bulunan ilâçları korur ve gereken ilâçları almak için ceza­evi tabibine zamanında haber verir.

(6) Veterinerin görevleri: Hayvancılık faaliyetinde bulunulan işyurtlarında, üretimin sağlıklı biçimde yapılabilmesi için koruyucu ve tedavi edici önlemleri alır, üretimi plânlar, ırkların seçimi ve geliştirilmesini sağlar, alanıyla ilgili olarak her ay kurum en üst amirine rapor sunar ve istatistikleri düzenler.

(7) Diyetisyenin görevleri: Kurumlarda kalan hükümlüler ile iaşe edilen personelin yeterli kalori esasına göre sağlıklı beslenmesini sağlayıcı düzenle­meler ile günlük, haftalık ve aylık iaşe plânlamalarını yapar, rahatsızlığı bulu­nanlar için, uygun yemeklerin hazırlanması ve bu konularla ilgili diğer işlerin yerine getirilmesini sağlar.

(8) Sağlık memurunun görevleri: Cezaevi tabibinin gözetimi altında olup, onun göstereceği işleri yapar. Meslekî bilgisi ve yetkisi çerçevesinde ko­ruyucu ve tedavi edici hizmetleri yerine getirir.

(9) Hayvan sağlık memurunun görevleri: Hayvancılık faaliyetinde bulu­nulan işyurtlarında meslekî bilgisi ve yetkisi çerçevesinde koruyucu ve tedavi edici hayvan sağlık hizmetlerini yerine getirir.

Eğitim ve öğretim servisi

MADDE 26– (1) Kurumdaki eğitim ve öğretim hizmetleri ile kültürel et­kinlikler ve kütüphane çalışmalarının yürütüldüğü servistir. Kurumların eği­tim ve öğretim servislerinde öğretmen ve kütüphaneci görev yapar.

(2) Öğretmenin görevleri:

a) Hükümlülerin eğitim ve öğretimleri ile manevî kalkınmalarını sağlar, örgün ve yaygın eğitime devam eden hükümlülerin okul kayıtları, sınava giriş işlemleri, sevk hâlinde okul kayıtlarının nakledilmesi gibi eğitim ve öğretimleri için gerekli her türlü işlemleri yürütür ve konu hakkında bilgilendirme yapar,

b) Her yılın eğitim ve öğretim döneminin başlangıcında eğitim ve öğre­tim, kurs gibi görev alanına giren konularda bir yıllık plan hazırlayarak kurum en üst amirine sunar ve eğitim ve öğretim istatistiklerini düzenler,

c) Yıl içinde değişebilecek koşullar nedeniyle, yıllık plânda değişiklik­ler yapar,

d) Kütüphanecinin bulunmadığı hâllerde onun görevlerini yerine getirir,

e) Öğretmen, okuma yazma bilmeyen hükümlülere, okuma yazma öğre­tilmesinden sorumludur. Herhangi bir sebeple öğrenme güçlüğü görülenler, öğretmen tarafından kurum en üst amirine bildirilir. Kurum en üst amiri ve öğ­retmen bunların okuma yazma öğrenmeleri için gereken önlemleri alır,

f) Öğretmen, kurumda eğitim ve öğretim faaliyetlerine devam edenlerin isimlerini, başladıkları tarihi, hangi sınıfa devam ettiklerini, başlangıçtaki öğre­nim düzeylerini, eğitim ve öğretimde gösterdikleri ilerlemeyi, başarısını, devam sürelerini, sınıf yükselmelerini, davranış notlarını, gözlem ve sınıflandırma for­munun ilgili bölümüne kaydeder.

(3) Kütüphanecinin görevleri: Kütüphane ve kitaplığa gelen eserlerin kaydını yapar, bakım ve muhafazasını, dağıtılıp toplanmasını, kütüphane ve kitaplık olarak ayrılan yerin düzeni ile her türlü ihtiyaçlarını tespit eder.

İşyurdu servisi

MADDE 27– (1) Kurumun işyurdu çalışmalarını düzenleyerek, bunla­rın etkinlik ve verimlilik ilkeleriyle gerçekleşmesini, hükümlülere meslek edin­dirilmesini, piyasa şartlarına uygun üretim yapılmasını ve işyurduna ilişkin iş­lemlerin yürütülmesini sağlayan servistir.

(2) İşyurdu servisinde; işyurdu müdürü, sayman, veznedar, tahsildar, işyurdu ambar memuru, satınalma memuru, bütçe, satın alma, pazarlama ve benzeri işlerden sorumlu görevliler ile işçi statüsünde çalışan personel görev yapar. Gerektiğinde kurumun kadrolu personeli de işyurdu hizmetlerinde çalıştı­rılabilir.

(3) Saymanın görevleri; işyurdunun para ve muhasebe işlerini, mevzuat çerçevesinde yerine getirir, muhasebe defterleri ile sarf evrakını düzenler ve korur, işyurdu ayniyat hesaplarının tutulması ile ilgili işlemleri yapar.

(4) Veznedarın görevleri; vezne teşkilatı bulunan işyurtlarında, kasadan yapılacak ödemelerin veya kasaya yapılan tahsilatla ilgili işlemleri ve kayıtları düzenler. Kasa mevcudunun kayıtlar ile mutabakatını sağlar, vezne işlemlerini mevzuata uygun olarak yürütür.

(5) Tahsildarın görevleri; tahsildar makbuzlarına istinaden, haricen ya­pıla­cak tahsilatı gerçekleştirir, günlük tahsilatı bordro düzenlemek suretiyle vezneye yatırır, veznedarın bulunmadığı zamanlarda bu göreve vekalet eder.

(6) Ambar memurunun görevleri; işyurdu ambarına gelen malzemenin teslim alınması, kayıtlarının tutulması ve muhafazası ile ihraç işlemlerini yapar. Bu husustaki belgeleri düzenler ve korur.

(7) Satınalma memurunun görevleri; işyurdu müdürü veya ihale yetkilisi­nin, satınalma öncesi veya satınalma sırasında vereceği görevleri yapar.

(8) Bütçe, pazarlama ve benzeri işlerden sorumlu görevliler; işyurdunun bütçe, pazarlama, araştırma ve geliştirme gibi hizmetlerini yürütürler.

(9) İşçi statüsünde çalışan personel; işyurdu faaliyetlerinde iş kanunla­rına tâbi olarak, sürekli ve süreksiz işlerde belirli ve belirsiz süreli, kısmi ve tam süreli, deneme süreli ve diğer türde oluşturulan sözleşmeleri ile personel çalıştı­rılabilir. Bu personelden bazıları atölye şefi veya usta olarak görevlendi­rilebilir. Bunlar aşağıdaki görevleri yerine getirir;

a) Atölye şefleri ve ustalar, hükümlülerin atölyelerde verimli bir şekilde çalışmalarını, meslek ve sanatlarını koruyup geliştirmelerini veya meslek ve sanat öğrenmelerini sağlar, bu çalışmalara fiilen katılır,

b) Hükümlülerin salıverilmesinden sonra hayatını kazanabileceği bir meslek öğrenebilmesinden atölye şefleri sorumludur,

c) Herhangi bir şekilde meslek öğrenmekte yetersizliği görülen hükümlü­ler atölye şefi tarafından kurum en üst amirine bildirilir.

(10) İşçi statüsünde çalıştırılan personelin ücret ve diğer sosyal hakları işyurdu bütçesinden karşılanır.

Yardımcı hizmetler servisi

MADDE 28– (1) Kurumun santral hizmetleri, temizlik, ısınma, ulaşım, yemek yapımı, malzeme taşınması, boşaltılması ve yüklemesi ile evrakın ilgili yerlere götürülüp getirilmesi gibi görevleri yerine getiren servistir. Yardımcı hizmetler servisinde santral memuru, gemi adamı, şoför, kaloriferci, aşçı, hiz­metli gibi personel görev yapar. Bu personel, kurumun en üst amirinin vereceği işler ile çalıştığı iş kolunun bütün gereklerini yerine getirir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Personelin Yükümlülüğü ve Yasaklar

Personelin genel tutumu

MADDE 29– (1) Kurumlarda çalışan personel, kamu görevlilerinin tâbi ol­duğu mevzuata uygun hareket eder.

(2) Görevin özelliği nedeniyle, hükümlülere karşı ciddi, dürüst ve taraf­sız davranır. Görev gerekleri ve hükümlülerin eğitilerek yeniden topluma ka­zandı­rılması çalışmalarının zorunlu kıldığı ilişkiler dışında, hükümlüler ve ya­kınları ile herhangi bir suretle kişisel ilişki kuramaz.

Eşit işlem

MADDE 30– (1) Kurum personeli, bütün hükümlü ve yakınlarına dil, din, mezhep, ırk, renk, cinsiyet ve düşünce ayrımı gözetmeksizin eşit işlem yapmak zorundadır.

Yasak tutum ve davranışlar

MADDE 31– (1) Kurum personeli, kamu görevlileri için yasaklanmış tu­tum ve davranışlarda bulunmamak zorundadır.

(2) Hükümlü veya yakınlarından, her ne ad altında olursa olsun, para, he­diye veya buna benzer şeyleri almaları, vermeleri veya bunlarla alım satım iş­lemleri yapmaları yasaktır.

Sır saklamak

          MADDE 32– (1) Kurum personeli, görevi nedeniyle kendisine verilen veya edindiği bilgileri ve gizli kalması gereken diğer belgeleri kanunlarla belir­tilen hâller dışında açıklayamaz veya yayınlayamaz.

Personel hakkında uygulanacak disiplin işlemleri

MADDE 33– (1) Kurum personeli hakkında, 657 sayılı Kanunda ve Ada­let Bakanlığı Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinde yazılı disiplin işlemleri uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kurulların Oluşumu ve Çalışması

İdare ve gözlem kurulu

MADDE 34– (1) İdare ve gözlem kurulu; kurum müdürünün başkanlı­ğında, gözlem ve sınıflandırmadan sorumlu ikinci müdür, idare memuru, ceza­evi tabibi, psikiyatrist, psikolog, sosyal çalışmacı, öğretmen, infaz ve koruma başmemuru ile kurum müdürü tarafından teknik personel arasından seçilen bir görevliden oluşur.

(2) Birinci fıkrada sayılan personelin tamamının kurumda bulunmaması hâlinde, kurul mevcut olanlarla oluşturulur.

İşyurdu yönetim kurulu

MADDE 35– (1) İşyurdu yönetim kurulu; işyurdu müdürünün başkanlı­ğında, işyurdundan sorumlu ikinci müdür, sayman, idare memuru, ambar me­muru ve cezaevi katibinden oluşur.

 (2) Teknik işler, malzeme alımları ve taahhüt işleri ile ilgili konuların gö­rüşülmesinde yönetim kuruluna, işin içeriğine göre konuyla ilgili bir personel ve atölye şefi de katılabilir.

Disiplin kurulu

MADDE 36– (1) Disiplin kurulu; kurum müdürünün başkanlığında idare memuru, psiko-sosyal yardım servisinde görevli her meslek grubundan kurum müdürü tarafından seçilen birer temsilci, öğretmen, atölye şefi ile so­rumlu infaz ve koruma başmemurundan oluşur.

(2) Birinci fıkrada sayılan personelin tamamının kurumda bulunmaması hâlinde, kurul, mevcut olanlarla oluşturulur.

Eğitim kurulu

MADDE 37– (1) Eğitim kurulu; kurum müdürünün başkanlığında, eği­tim­den sorumlu ikinci müdür, cezaevi tabibi, psikolog, sosyal çalışmacı ve ku­rumda görev yapan bütün öğretmenler ile kütüphaneciden oluşur.

2) Birinci fıkrada sayılan personelin tamamının kurumda bulunmaması hâlinde kurul mevcut olanlarla oluşturulur.

Kurulların toplanması

MADDE 38– (1) Kurullar mevcut üyelerinin çoğunluğuyla toplanır ve toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik olması halinde başkanın bulunduğu tarafa üstünlük tanınır.

 (2) Kurum müdürü, kurulları ayda bir kez ve gerektiğinde her zaman toplayabilir. Ancak, işyurdu yönetim kurulu, düzenli olarak haftada bir defa toplanır.

(3) Kurullarda görüşülecek konular müdür tarafından belirlenir.

(4) Müdürü bulunmayan kurumlarda kurulların oluşturulmasına imkan bulunmayan hallerde kurullar, kurum amirinin başkanlığında, hükümet tabibi, öğretmen, infaz ve koruma başmemuru ile infaz ve koruma memurundan oluş­turulur.

Kararların deftere geçirilmesi

MADDE 39– (1) Kurullar tarafından verilen kararlar ilgili kurulların ka­rar defterine yazılır, üyeler tarafından imzalanır ve teftişe hazır halde tutulur. Bu defterlere kayıt usul ve esasları yönetmelikte gösterilir.

İdare ve gözlem kurulunun görev ve yetkileri

MADDE 40– (1) İdare ve gözlem kurulu aşağıda sayılan işleri yap­makla görevli ve yetkilidir;

a) Hükümlülerin suç türlerini belirleyerek, durumlarına uygun kurum­lara ayrılmaları ve bunlara uygun olacak infaz ve iyileştirme rejimini saptamak, 

b) Hükümlülerin kurumlara kabullerinden sonra kalacakları odaları belir­lemek,

c) Kurumlarda kalmakta olan hükümlüleri gruplandırmak,

d) Hükümlülerin kalmakta oldukları odaları değiştirmek,

e) Hükümlülerin bireysel olarak, psiko-sosyal yardım servisince hazırla­nan iyileştirme programlarına uyumunu ve sonuçlarını değerlendirmek,

f) İyileştirme programları kapsamında spor alanları, çok amaçlı salon, kü­tüphane ve iş atölyelerinden yararlanma gibi faaliyetlere katılabilecek du­rum­daki hükümlüler ile kurumun iç hizmetlerinde çalıştırılacak hükümlülerin be­lirlenmesi ile ilgili karar almak,

g) Tehlikeli hâli bulunan ya da örgüt mensubu olan hükümlülerle ilgili olarak, telefon görüşmeleri ile radyo, televizyon yayınları ve internet olanakla­rından yararlanma hakkının kısıtlanmasına karar vermek,

h) Açık kurumlar ile eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin kurum dışın­daki eğitim, ağaçlandırma, çevre düzenlemesi ve temizliği, doğal afet son­rası yardım, tiyatro çalışmaları gibi sosyal, kültürel ve sportif etkinliklere katı­lacak hükümlülerin kurum dışına çıkabilmeleri için karar almak,

ı) Açık kurumlarda ve eğitimevlerinde kalan hükümlülerin, oda ve eklen­tilerinde bulundurabilecekleri eşyaların cinsleri ve miktarlarını belirlemek,

j) Koşullu salıvermeye ve uygulanacak infaz rejimine esas teşkil edecek iyi hâl kararını almak,

k) Mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

(2) İdare ve gözlem kurulu yukarıda sayılan görevlerini yerine getirir­ken diğer kurulların önerilerini de dikkate alır.

(3) İdare ve gözlem kurulunun (b) ilâ (ı) bentlerinde sayılan görevleriyle ilgili olarak aldığı kararlarla diğer kurulların kararları arasında uyumsuzluk bulunması durumunda, psiko-sosyal yardım servisinde çalışan personelin gö­rüşü de alındıktan sonra, idare ve gözlem kurulu tarafından verilecek karar uy­gulanır.

İşyurdu yönetim kurulunun görev ve yetkileri

MADDE 41– (1) İşyurdu yönetim kurulu aşağıda sayılan işleri yap­makla görevli ve yetkilidir;

a) İşyurdunun geliştirilmesine ve genel gidişine ait her türlü faaliyetlere yön vermek,

b) Hükümlülerin iyileştirme programları çerçevesinde çalıştırılmalarını sağlamak,

c) Sürekli veya geçici olarak kurum işlerinde çalıştırılacak işçilere işyurdu tarafından ödenecek ücretleri ve bunların iş akitlerinin feshi konula­rında İşyurtları Kurumu Daire Başkanlığına öneride bulunmak,

d) Kurumda üretilip satışa arz edilen ürünlerin satış fiyatını belirlemek,

e) İşyurdunda fazla çalışma yapılmasına ilişkin önerileri karara bağla­mak,

f) Bakanlık, İşyurtları Kurumu Yüksek Kurulu, Genel Müdürlük ve İşyurtları Kurumu Daire Başkanlığının onayını gerektiren işlemler hakkındaki kararları onaya sunmak,

g) Mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Disiplin kurulunun görev ve yetkileri

MADDE 42– (1) Disiplin kurulu aşağıda sayılan işleri yapmakla gö­revli ve yetkilidir;

a) Hükümlüleri tutum ve davranışlarına göre ödüllendirmek,

b) Hükümlülere uyarma, kınama ve bazı etkinliklere katılmaktan alı­koyma cezaları dışında kalan disiplin cezalarını vermek,

c) İyi hâlin tespitine esas oluşturacak görüş bildirmek,

d) 5275 sayılı Kanunda öngörülen hallerde disiplin cezalarını kaldır­mak,

e) Hükümlülere gelen veya hükümlüler tarafından gönderilen mektup, telgraf ve faks iletilerinden mektup okuma komisyonu tarafından sakıncalı ol­duğu değerlendirilenlerin, ilgililerine verilip verilmemesine karar vermek,

f) Mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Eğitim kurulunun görev ve yetkileri

MADDE 43– (1) Eğitim kurulu aşağıda sayılan işleri yapmakla görevli ve yetkilidir;

a) Kurumda uygulanacak eğitim ve iyileştirme programlarının esaslarını belirlemek, izlemek ve değerlendirmek,

b) Kuruma yeni gelen hükümlüyle ilgili gerekli araştırmanın yapılma­sını, rapor hazırlanmasını sağlamak ve bu raporları değerlendirmek,

c) Eğitim ve iyileştirme programlarının işleyişini ve sonuçlarını değerlen­direrek, kullanılan yöntemlerde yapılması gereken değişiklikleri sapta­mak ve uygulanmasını sağlamak,

d) Eğitim-öğretim programları çerçevesinde hükümlülerin eğitim giderle­rinin karşılanması için yapılacak çalışmaları plânlamak,

e) Hükümlülerin korunması, eğitimleri ve yönlendirilmeleri konusunda duyarlılık oluşturulması, kurumların işleyişi ve önemi hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak,

f) Hükümlü ile durumu hakkında bilgi sahibi olması gerekli ya da ya­rarlı görülen kişi, kurum ya da kuruluşları, özel hayata saygı, gizlilik ve etik kuralla­rına uygun biçimde bilgilendirmek,

g) Kurum kitaplık veya kütüphanesine satın alma, bağış ya da ödünç alma gibi yollarla kazandırılacak yayınların tespitini yapmak,

h) Kuruma gelen kitabın, kitaplık ya da kütüphaneye kabul edilip edilme­mesine karar vermek,

ı) Kuruma gelen her türlü yayının, kurum güvenliğini tehlikeye düşüren veya müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan nitelikte olup ol­madığına karar vermek,

j) Kitap okumayı özendirici çalışmalar yapmak,

k) Kurum dışından getirilecek kişileri ve bu kişilerin yapacağı etkinlik­leri ve konusunu belirlemek,

l) Mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İç Güvenlik

Kurumların iç güvenliği

MADDE 44– (1) Kurumların iç güvenliği, Bakanlığa bağlı infaz ve ko­ruma görevlileri tarafından sağlanır. İç güvenlik görevlileri, gerektiğinde dış güvenlik görevlileri ile işbirliği yapar.

 (2) Açık kurumlar ile çocuk eğitimevlerindeki idare ile infaz ve koruma görevlileri; firarların önlenmesi, asayiş ve disiplinin sağlanması için gözetim ve denetimle yükümlüdürler.

 (3) Kurumlarda meydana gelen isyan, yangın, deprem, toplu firar, tünel kazma, duvar delme gibi asayiş ve güvenlikle ilgili olaylarda, iç güvenlik gö­revlilerinin yetersiz kalması hâlinde, kurum en üst amirinin istemi üzerine, ka­palı kurumlarda dış güvenlik görevlileri, açık kurumlar ile eğitimevlerinde kol­luk görevlileri kuruma girerek olaya müdahale etmek suretiyle gerekli tedbirleri alır.

(4) Asayiş ve güvenlikle ilgili olarak, kurumda meydana gelen olayın ya­tıştırılması ve gerekli tedbirlerin alınması için kurum dış güvenlik görevlileri­nin de yetersiz kalması hâlinde, kurum en üst amirinin Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla yapacağı yazılı istem üzerine, kolluk kuvvetlerinden veya mahalli diğer kuvvetlerden ya da olayın kapsam ve mahiyetine göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarından yardım alınabilir.

Kapıların açılmaması ve temasın önlenmesi

MADDE 45– (1) Kapalı kurumlarda oda ve koridor kapıları kapalı tutu­lur. Kapılar aşağıdaki hâllerde açılır:

a) Cezaevi tabibine, revir, hamam ve berbere gitme, başka odaya nakil,

b) Hastane ve duruşmaya gönderme ve başka kuruma nakil,

c) Salıverilme, ziyaret, arama, sayım, denetim, eğitim, öğretim, spor ve iyileştirme çalışmaları, kurumda çalıştırma,

d) Kurullara çağrılma,

e) Ölüm, deprem veya yangın gibi olağanüstü hâller,

f) Kurum idaresince gerekli görülen hâller.

(2) Hükümlüler, yukarıda sayılan hâller dışında, diğer odalardaki hüküm­lüler ve kurum görevlileri ile temasta bulunamazlar.

(3) Odaların havalandırma bahçesine açılan kapılarının açılış ve kapanış saatleri, kurumların fiziki yapıları, kapasiteleri, mevcutları ve bölgenin coğrafi koşulları değerlendirilerek kurumun iç yönetmeliğinde düzenlenir.

Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım

MADDE 46– (1) Kurumlarda, oda ve eklentilerinde, hükümlünün üst ve eşyasında habersiz olarak her zaman arama yapılabilir. Kurumun tamamında her ay bir kez mutlaka arama yapılır. Oda ve eklentilerinde yapılacak arama­larda bir hükümlü hazır bulundurulur.

 (2) Hükümlünün üzerinde, kuruma sokulması veya bulundurulması ya­sak madde veya eşya bulunduğuna dair makul ve ciddi emarelerin varlığı ve kurum en üst amirinin gerekli görmesi hâlinde, çıplak olarak veya beden çu­kurlarında aşağıda belirtilen usullere göre arama yapılabilir.

a) Çıplak arama, hükümlünün utanma duygusunu ihlal etmeyecek şe­kilde ve kimsenin görmemesini sağlayacak tedbirler alınarak gerçekleştirilir,

b) Arama sırasında önce bedenin üst kısmındaki giysiler çıkarttırılır, bede­nin alt kısmındaki giysiler üst kısmındaki giysiler giyildikten sonra çıkarttı­rılır. Bu giysiler de mutlaka aranır,

c) Çıplak arama sırasında bedene dokunulmaması için gerekli özen göste­rilir. Aranan kişinin beden çukurlarında bir şeyin bulunduğuna dair makul ve ciddi emarelerin bulunması hâlinde öncelikle, hükümlüden madde veya eş­yanın kendisi tarafından çıkartılması istenir, aksi hâlde bunun zor kullanılarak ger­çekleştirileceği bildirilir. Beden çukurlarındaki arama, cezaevi tabibi tarafın­dan yerine getirilir,

d) Çıplak olarak arama, mümkün olan en kısa süre içinde bitirilir.

(3) Beden ve üst aramaları aynı cinsiyetten güvenlik ve gözetim görevli­leri tarafından yapılır.

(4) Aramalar, gerektiğinde dış güvenlik görevlileri veya kolluk kuvvetle­riyle ya da diğer kamu görevlilerince ortaklaşa gerçekleştirilebilir.

(5) Kurum en üst amiri, Cumhuriyet başsavcısına bilgi vermek suretiyle önceden hazırlanan olağanüstü hâl plânlarına göre kurumun fiziksel özelliği ve mevcudunu değerlendirerek, yılda en az iki kez olmak üzere uygun gördüğü zamanlarda diğer kamu görevlilerinin katılımıyla; isyan, firar, yangın ve benzeri olaylara karşı tatbikat yaptırır.

(6) Sayımlar, Tüzüğün 22 nci maddesinde belirtilen görevliler tarafın­dan, dörtlü vardiya hizmetinin uygulandığı kurumlarda sabah, akşam ve gece olmak üzere günde üç kez, diğer vardiya hizmetlerinin uygulandığı kurumlarda ise her vardiya değişiminde yapılır.

(7) İdare tarafından uygun görülmesi durumunda, her zaman sayım yapı­labilir. Olağanüstü durumlarda, kurum en üst amirinin talebi, Cumhuriyet baş­savcısının oluru ile dış güvenlik görevlileri sayımlara katılabilir.

(8) Sayımlar, yatma plânları da göz önünde bulundurularak odalarda ya­pı­lır. Sayımın yapılış şekli, kurum güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek bi­çimde odada bulunan hükümlülerin sayısı dikkate alınarak idare tarafından be­lirlenir.

(9) Arama ve sayımlar sırasında insan onuruna saygı esastır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Cezalar, Tedbirler ve İnfazla İlgili Kararlar

BİRİNCİ BÖLÜM

Hapis Cezalarının İnfazı

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazı

MADDE 47– (1) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, hükümlünün ha­yatı boyunca devam eder. Bu ceza, aşağıda belirtilen esaslara göre infaz edilir:

a) Hükümlü, tek kişilik odada barındırılır,

b) Hükümlüye, günde bir saat açık havaya çıkma ve spor yapma hakkı ta­nınır,

c) Risk ve güvenlik gerekleri ile iyileştirme ve eğitim çalışmalarında gös­terdiği gayret ve iyi hâle göre; hükümlünün, açık havaya çıkma ve spor yapma süresi uzatılabileceği gibi kendisi ile aynı ünitede kalan hükümlülerle temasta bulunmasına sınırlı olarak izin verilebilir,

d) Hükümlü yaşadığı yerin olanak verdiği ve idare ve gözlem kurulunun uygun göreceği bir sanat veya meslek etkinliğini yürütebilir,

e) Hükümlü, kurum idare ve gözlem kurulunun uygun gördüğü hâllerde ve onbeş günde bir kez olmak üzere (f) bendinde gösterilen kişilere, süresi on dakikayı geçmemek üzere telefon edebilir,

f) Hükümlüyü eşi, altsoy ve üstsoyu, kardeşleri ve vasisi, belirlenen gün, saat ve koşullar içerisinde onbeş günlük aralıklarla ve günde bir saati geç­memek üzere ziyaret edebilirler,

g) Hükümlü hiçbir suretle kurum dışında çalıştırılamaz ve kendisine izin verilmez,

h) Hükümlü kurum iç yönetmeliğinde belirtilenlerin dışında herhangi bir spor ve iyileştirme faaliyetine katılamaz,

ı) Hükümlünün cezasının infazına, hiçbir surette ara verilemez. Hü­kümlü hakkında uygulanacak tüm sağlık tedbirleri, tıbbî tetkik ve zorunluluklar hariç kurumlarda, mümkün olmadığı takdirde tam teşekküllü Devlet ya da üni­versite hastanelerinin tek kişilik ve yüksek güvenlikli mahkûm koğuşlarında uygulanır.

Müebbet hapis cezası

MADDE 48– (1) Müebbet hapis cezası, hükümlünün hayatı boyunca de­vam eder. Bu ceza, süreli hapis cezasına uygulanan infaz rejimine göre infaz edilir.

Süreli hapis cezası

MADDE 49– (1) Süreli hapis cezası, kanunlarda aksi belirtilmeyen hâl­lerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz.

(2) Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.

(3) Süreli hapis cezası, tüzükte belirtilen infaz rejimine göre yerine geti­ri­lir.

Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar

MADDE 50– (1) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar, 5237 sa­yılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ilâ (f) bentlerine göre, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duy­duğu pişmanlığa ve suçun işlendiği özelliklere göre mahkemece belirlenen yap­tırım şekilleridir.

Seçenekli yaptırımlarda uygulanacak rejim

MADDE 51– (1) Kısa süreli hapis cezası yerine hükmedilen adlî para cezası­nın infazı:

a) 5237 sayılı Kanunun 50 nci maddesine göre hapis cezasına seçenek ola­rak mahkemece belirlenen adlî para cezası, hükümde yer alan para miktarı Devlet Hazinesine ödenerek yerine getirilir,

b) Kesinleşen adlî para cezasını içeren ilâm, Cumhuriyet başsavcılı­ğına verilir. Cumhuriyet savcısı hapis cezasından çevrilen adlî para cezasının otuz gün içinde ödenmesi için hükümlüye bir ödeme emri tebliğ eder,

c) Hükümde, adlî para cezası takside bağlanmamış ise, otuz günlük süre içinde adlî para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine imkan sağlanır. İlk taksidin süresinde ödenmemesi hâlinde, durum mahkemeye bildirilir. Cumhuri­yet savcısının talebi üzerine mahkemece, kısa süreli hapis cezasının kısmen infazına karar verilir ve bu karar derhâl infaz edilir,

d) Hükümde adlî para cezası takside bağlanmış ise kararda belirtilen sü­reye göre infaz edilir. Otuz gün içinde ilk taksidin ödenmemiş olması hâlinde, durum mahkemeye bildirilir, kararda yer almamış olsa bile Cumhuriyet savcısı­nın talebi üzerine hükmü veren mahkemece kısa süreli hapis cezasının tama­men infazına, sonraki bir taksitin ödenmemiş olması hâlinde ise kısmen infazına karar verilir ve bu karar derhâl infaz edilir,

e) Bu fıkra hükümlerine göre hapis cezasından adlî para cezasına çevri­lip de ödenmeyen adlî para cezasının mahkemece hapis cezasına dönüştürül­mesi hâlinde bu cezanın infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanır,

f) Bu fıkra hükümlerine göre çocuklar hakkında hapis cezasından adlî para cezasına çevrilen ancak ödenmeyen adlî para cezaları yeniden hapse dö­nüştürülemez. Bu cezalara ilişkin ilâm, tahsili için mahallin en büyük mal mü­dürlüğüne gönderilir. Bu makamlarca, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre adlî para cezası tahsil edilir. İlâmın gönderme tarihi esas alınmak suretiyle Cumhuriyet başsavcılığınca infaz defterindeki kayıt kapatılır ve mahkemesine bildirilir,

g) 5237 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre tak­sirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezalarının adlî para cezasına çevril­mesi hâlinde, bu cezanın infazı hakkında da bu fıkra hükümleri uygulanır.

 (2) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi yaptırımının in­fazı:

a) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi, suç nedeniyle uğranılan zararın aynen iade edilmesi, suçtan önceki hâle getirilmesi veya taz­min edilmesi suretiyle tamamen giderilmesi şeklinde yerine getirilir,

1.  Zararın aynen iade edilmesi; hükümlünün işlediği suç nedeniyle hak­sız olarak ele geçirdiği şeyi aynen ya da satın almak suretiyle suçtan zarar gö­rene iade etmesidir.

2.  Suçtan önceki hâle getirme; suç nedeniyle verilen zararın, hü­kümlü tarafından ya da başkası aracılığıyla çalışmak, çalıştırılmak, tamir etmek veya buna benzer faaliyetlerle giderilmesidir.

3.  Zararın tazmin edilmesi; suç nedeniyle verilen zararın bedelinin suç­tan zarar görene ödenerek tazmin edilmesidir.

b) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın miktarı, mahkemece ka­rarda belirtilmemiş ise, 5275 sayılı Kanunun 98 inci maddesine göre Cumhuri­yet savcısının talebi ile uğranılan zararın tespiti mahkemeden istenir,

c) Mağdurun ya da kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesini içe­ren kesinleşmiş ilâm, Cumhuriyet başsavcılığına verilir. Cumhuriyet savcısı, zararın otuz gün içinde tamamen giderilmesini hükümlüye tebliğ eder,

d) Hükümlü adresine yapılan bu tebligatta gösterilen zararı, otuz günlük süre içinde tamamen gidermezse Cumhuriyet başsavcılığınca, durum hükmü veren mahkemeye bildirilir.

(3) Bir eğitim kurumuna devam etme yaptırımının infazı:

a) Bir eğitim kurumuna devam etme yaptırımının infazı, hükümlünün mahkeme kararıyla en az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağla­mak amacıyla gerektiğinde barınma imkanı da bulunan eğitim kurumunda eği­time tabi tutulması suretiyle yerine getirilir,

b) Denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü ya da bü­rosu, ilgili kurumlarla işbirliği yaparak, bölgelerinde bulunan eğitim kurumla­rını belirler ve mahkemelere verir,

c) Kesinleşen bir eğitim kurumuna devam etme yaptırımını içeren ilâm Cumhuriyet başsavcılığına verilir. Cumhuriyet başsavcılığınca ilâm denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğüne ya da bürosuna gönderilir. Bu birimlerce yapılacak tebligatta on gün içinde hükümlünün kararın infazı için başvurması istenir. Başvuru halinde hükümlüye eğitim kurumuna devam etme yaptırımının infaz şekli bildirilir. Hükümlünün, haklı, geçerli ve gerektiğinde belgelendirilebilen mazereti olmaksızın on gün içinde gelmemesi ve otuz gün içinde seçenek yaptırımın infazına başlanmaması hâlinde durum Cumhuriyet başsavcılığı aracılığı ile mahkemeye bildirilir.

(4) Belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasak­lanma yaptırımının infazı:

a) Belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasak­lanma yaptırımının infazı, hükümlünün mahkeme kararıyla mahkum olduğu hapis cezasının yarısından, bir katına kadar süreyle belirli yerlere gitmekten ya da belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanması şeklinde yerine getirilir,

b) Kesinleşen mahkeme kararında gösterilen belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinliklere katılmaktan yasaklanma yaptırımı içeren ilâm Cumhu­riyet başsavcılığına verilir. Cumhuriyet başsavcılığınca ilâm denetimli serbest­lik ve yardım merkezi şube müdürlüğü ya da bürosuna gönderilir. Bu birim tarafından, yapılacak tebligatta on gün içinde hükümlünün kararın infazı için başvurması istenir. Başvurması halinde hükümlüye belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinliklere katılmaktan yasaklanma yaptırımının infaz şekli bildiri­lir. Hükümlünün haklı, geçerli ve gerektiğinde belgelendirilebilen mazereti olmak­sızın on gün içinde gelmemesi ve otuz gün içinde seçenek yaptırımın infazına başlanmaması hâlinde durum Cumhuriyet başsavcılığı aracılığı ile mahkemeye bildirilir.

(5) Ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması, belli bir meslek ve sa­natı yapmaktan yasaklanma yaptırımının infazı:

a) Ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması ile belli bir meslek ve sa­natı yapmaktan yasaklanma yaptırımının infazı, mahkûm olunan cezanın yarı­sından bir katına kadar süreyle, hükümlünün ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanması şeklinde yerine getirilir,

b) Kesinleşen ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması, belli bir mes­lek ve sanatı yapmaktan yasaklanma yaptırımını içeren ilâm, Cumhuriyet baş­savcı­lığına verilir. Cumhuriyet başsavcılığınca, ilâm denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü ya da bürosuna gönderilir. Bu birim tarafından yapıla­cak tebligatta on gün içinde hükümlünün kararın infazı için başvurması istenir. Başvurması halinde hükümlüye belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasak­lanma yaptırımının infaz şekli bildirilir. Hükümlünün haklı, geçerli ve gerekti­ğinde belgelendirilebilen mazereti olmaksızın on gün içinde gelmemesi ve otuz gün içinde seçenek yaptırımın infazına başlanmaması hâlinde durum Cumhuri­yet başsavcılığı aracılığı ile mahkemeye bildirilir.

(6) Kamuya yararlı bir işte çalıştırma yaptırımının infazı:

        a) Kamuya yararlı bir işte çalıştırma; hükümlünün, bir kamu kurumu veya kuruluşunda belirli hizmetlerde, mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla ücretsiz olarak çalıştırılması­dır,

b) Denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü ya da bü­rosu, bölgesinde bulunan kamu kurum ve kuruluşlarında hükümlülerin ne su­retle çalıştırabileceklerine ilişkin olarak bilgi alırlar ve hizmetler listesini oluştu­rur­lar. Bu listeler mahkemeye verilir. Mahkeme bu listelerden uygun gördüğü hizmeti ve süresini hükümlüye önerir ve bunu reddetme hakkına sahip olduğunu hatırlatır,

c) Diğer bir hapis cezasına hükmedildiğinde kamu yararına çalıştırma ka­rarı verilemez,

d) İki yıl veya daha az süre ile hapis cezasına mahkûm olanlardan, hü­kümlülük süresinin yarısını iyi hâlle geçirenlerin, istekleri bulunmak koşuluyla kendilerinin veya yasal temsilcilerinin veya Cumhuriyet başsavcılığının istemi üzerine, mahkûmiyet sürelerinin geriye kalan yarısını kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına mahkemece karar verilebilir,

e) Çalışma süresinin hesabında hükümlünün çalıştığı kurumun bu konu­daki mevzuatı esas alınır,

f) Kesinleşen kamuya yararlı bir işte çalışma yaptırımını içeren ilâm Cum­huriyet başsavcılığına verilir. Cumhuriyet başsavcılığınca ilâm, denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü ya da bürosuna gönderilir. Bu birim tarafından, yapılacak tebligatta on gün içinde hükümlünün kararın infazı için başvurması istenir. Hükümlünün haklı, geçerli ve gerektiğinde belgelendi­rilebilen mazereti olmaksızın on gün içinde gelmemesi ve otuz gün içinde seçe­nek yaptırımın infazına başlanmaması hâlinde durum Cumhuriyet başsavcılığı aracılığı ile mahkemeye bildirilir.

 (7) Hükmedilen seçenekli yaptırımın hükümlünün elinde olmayan neden­lerle yerine getirilememesi durumunda, yaptırım, hükmü veren mahke­mece değiştirilir.

Özel infaz usulleri

MADDE 52– (1) Hafta sonu veya geceleri infaz:

a) 5275 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre altı ay veya daha az süreli hapis cezasının infazı aşağıdaki şe­kilde yapılır;

1. Hükümlü, her hafta cuma günleri saat 19.00’da kuruma girmek ve pa­zar günleri de aynı saatte kurumdan çıkmak suretiyle cezası hafta sonları infaz edilir.

2. Hükümlü her gün saat 19.00’da kuruma girmek ve ertesi gün de saat 07.00’de kurumdan çıkmak suretiyle cezası geceleri infaz edilir.

3. Bu hükümlüler, kurumlarda diğerlerinden ayrı yerlerde barındırılır.

4. Cezanın bu şekilde çektirilmesine karar verilenler hakkında koşullu sa­lıverilme hükümleri uygulanmaz.

b) Hükümlü, bu fıkrada belirtilen yükümlülüklere uymaması hâlinde, du­rum, kurum tarafından Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir.

(2) Konutta infaz:

a) 5275 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre altı ay ve daha az süreli hapis cezalarının konutta infazı aşağıdaki şekilde yapılır,

1. Bu cezalara ilişkin ilâmlar, Cumhuriyet başsavcılıklarınca infazı ama­cıyla denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü ya da bürosuna gönderilir ve cezalar bu birimler tarafından infaz edilir.

2. Konutta infaz hükümlünün mahkemeye beyan etmiş olduğu yerleşim yerinde yapılır.

3. Cezanın bu şekilde çektirilmesine karar verilenler hakkında koşullu sa­lıverilme hükümleri uygulanmaz.

b) 5275 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre üç yıl ve daha az süreli hapis cezalarının konutta infazı aşağıdaki şekilde yapılır,

1. Bu cezalara ilişkin ilâmlar, Cumhuriyet başsavcılıklarınca infazı ama­cıyla denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü ya da bürosuna gönderilir ve cezalar bu birimler tarafından infaz edilir.

2. Konutta infaz hükümlünün mahkemeye beyan etmiş olduğu yerleşim yerinde yapılır.

3. Cezanın bu şekilde çektirilmesine karar verilenler hakkında koşullu sa­lıverilme hükümleri uygulanır.

c) Cezaları konutta infaz edilen hükümlülerin meşru ve kabul edilebilir mazeretine binaen konuttan geçici süreli ayrılmayı gerektiren sebeplerin ortaya çıkması hâlinde, bu durum denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube mü­dürlüğü ya da bürosuna hükümlü tarafından yazılı olarak bildirilir. Talep, Cum­huriyet savcısı tarafından değerlendirilir,

d) Cezaları konutta infaz edilen hükümlülerin talepleri hâlinde konutları­nın değiştirilmesine, Cumhuriyet savcısının talebi ile mahkeme tara­fından karar verilebilir,

e) Hükümlünün konutta infazın gereklerine uyup uymadığı denetimli ser­bestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü ya da bürosu tarafından değerlen­dirilir. Hükümlünün yükümlülüklere aykırı hareket etmesi hâlinde durum, Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir.

(3) Bu infaz usulünün gereklerine geçerli bir mazeret olmaksızın uyulma­ması hâlinde, cezanın baştan itibaren kurumda çektirilmesine karar veri­lir.

(4) Bu madde hükümlerine göre verilen kararlara itiraz yolu açıktır.

İKİNCİ BÖLÜM

Erteleme